رفتن به محتوای اصلی

غار کتله خور

جاذبه های گردشگری نزدیک

درخواست اصلاح محتوا

3 votes with an average rating of 4.4.

موقعیت جغرافیایی غار کتله خور

غار کتله خور در 155 کیلومتری جنوب زنجان، 80 کیلومتری جنوب خدابنده و 173 کیلومتری شمال همدان، در نزدیکی شهر گرماب واقع شده است. غار کتله خور قبل از سال 1300 خورشیدی کشف شده و در سال 1330 توسط شخصی به نام جمالی زنجانی به ثبت رسیده است. حدود سال 1343 خورشیدی، به علت طولانی بودن دهلیز ورودی و کوتاه بودن سقف آن، مشکلات عبور و مرور و فقدان جاذبه‌، غار سنگی بی‌اهمیتی در نظر گرفته شد، ولی در سال 1365 گروهی از غارنوردان زبده همدان بازدید مفصلی از غار انجام دادند و توانستند به قدمت شکل‌گیری این غار که به دوران ژوراسیک؛ یعنی بیش از 120 میلیون سال قبل مربوط است، پی ببرند. ساختمان اصلی غار در زیر کوه کتله خور قرار گرفته و از پایین دست دهانه آن رود شور که از شعبات فرعی قزل‌ اوزن است جاری است.

غار در منطقه مستطیل شکلی به ابعاد 2000 در 1500 متر قرار دارد. در محل یاد شده عملکرد هوازدگی مکانیکی و نیروهای درونی به کمک یکدیگر تعدادی ترک یا گسل متقاطع را در محدوده داخلی این فضا به وجود آورده و به دلیل فراهم شدن سایر شرایط، فرایند غارزایی شروع شده‌ است. دهانه غار در ارتفاع 1700 متری از سطح دریا قرار دارد و اختلاف ارتفاع آن با ارتفاع چشمه‌ ای که آب های فروروی حاصل از ریزش جوی غار را خارج می‌ کند و به رود شور می‌ ریزد، 50 متر است. ورودی غار یک دهلیز 4000 متری است با سقفی کوتاه و فاقد غار سنگ و چند دهلیز فرعی دیگر. پس از دهلیز فرعی یک دالان وسیع 950 متری با سربالایی‌ هایی به ارتفاع 2 متر و گودال‌ های خشک قرار دارد که با دو شاخه 50 متری ادامه پیدا می‌ کند و پس از عبور از یک سربالایی به تالار وسیعی پوشیده از چکنده (استاتگیت‌) و چکیده (استلاگمیت) و ستون می‌ رسد. در داخل تالار کوچک بلورین، که به تالار ستون‌ ها چسبیده چاهی به عمق 8 متر قرار دارد که احتمالا محل خروج آب‌ های فروروی سازنده غار است.

این غار از سه طبقه تشکیل شده و دارای تونل‌های فرعی، استلاکتیت‌ها و استلاکمیت‌ها و ستون‌های بسیاری در گذرگاه‌های اصلی است و قندیل‌های مخروطی آویزان از سقف‌ها در اثر داشتن ناخالصی‌، رنگ‌های متنوعی به خود گرفته‌اند و آن‌ها که ترکیبات به همراه نداشته یا کمتر دارند به صورت بلورهای شیشه‌ای بسیار شفاف مشاهده می‌شوند.

غار کتله‌ خور از لحاظ کیفیت بلورها و قندیل‌ ها، زیبایی و تعدد طبقات اولین غار آهکی جهان شناخته شده‌ است. غار کتله‌ خور غاری است آهکی که در برخی نقاط آن گل رس و خاک‌ های حاوی اکسید آهن قابل مشاهده است. این غار از نظر سنی تقریبا هم‌ سن غار علیصدر همدان است. البته این دو غار از دو جهت با هم تفاوت دارند. یکی این که غار علیصدر همدان غاری است کاملا آبی، حال آن که غار کتله‌ خور زنجان غاری است تقریبا خشک. دوم این که آهک‌ های غار کتله‌ خور نسبت به آهک‌ های غار علیصدر بسیار خالص‌ تر هستند که این خود عاملی است جهت زیباتر شدن غار، چرا که خالص بودن آهک‌ ها موجب شفافیت آن ها و در نتیجه عبور نور از قندیل‌ ها می‌ شود. یک نکته جالب توجه در رابطه با غار کتله‌ خور این است که شواهد و بررسی‌ های انجام شده موید این موضوع است که این غار در نهایت به غار علیصدر در همدان متصل می‌ شود. هم چنین یکی دیگر از عجایب و زیبایی‌ های این غار تعدد طبقات آن است که این گونه غارها در جهان بسیار کم‌ نظیر هستند. گمان می‌ رود که این غار دارای 7 طبقه باشد که البته تاکنون تنها 3 طبقه آن کشف شده است.

ارزش های خاص غار کتله خور

تعدای اسکلت انسان و تکه‌های سفال قدیمی در این محل پیدا شده که بر اساس بررسی‌های انجام گرفته متعلق به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است که در این مکان گم یا دفن شده‌اند. که این موضوع ارزش تاریخی این غار را نیز نمایان می کند.

این غار از لحاظ وسعت، دومین غار جهان و از لحاظ زیبایی اولین غار جهان شناخته شده است. غار کتله‌ خور از لحاظ کیفیت بلورها و قندیل‌ ها، زیبایی و تعدد طبقات اولین غار آهکی جهان شناخته شده‌ است. از عجایب و زیبایی‌ های این غار تعدد طبقات آن است که این گونه غارها در جهان بسیار کم‌ نظیر هستند. گمان می‌ رود که این غار دارای 7 طبقه باشد که البته تاکنون تنها 3 طبقه آن کشف شده است.

امکانات تفریحی و رفاهی اطراف غار کتله خور

در حال حاضر این غار به سه بخش فرهنگی، تفریحی و ورزشی تقسیم شده‌ است. بخش ورزشی آن که تنها مورد استفاده غار نوردان و صخره‌ نوردان قرار می‌ گیرد، حدود 4 کیلومتر است که البته هنوز انتهای آن کشف نشده‌ است. بخش تفریحی غار نیز که جهت بازدید عموم مورد استفاده قرار می‌ گیرد حدود 2 کیلومتر مسیر مستقیم است که گفته می‌ شود این مسیر تنها 1/3 کل غار است. بخش فرهنگی غار نیز در بخش جنوبی آن قرار دارد. قسمت اصلی آن دالانی است طبیعی که جهت برگزاری مراسم‌ های مختلف مورد استفاده قرار می‌ گیرد. البته این دالان هیچ گونه راه خروجی به بیرون نداشته و راه خروجی آن به صورت مصنوعی کنده شده اما خود دالان تماما طبیعی است.

پیشنهاد برای دیدن غار کتله خور

مسیر متداول برای بازدید از این جاذبه طبیعی جاده زنجان به خدابنده (قیدار) در امتداد زرین آباد به گرماب است.

آدرس مکان
استان زنجان- خدابنده- 155 کیلومتری جنوب زنجان- 6 کیلومتری شهر گرماب
امکان بازدید
+

35.835924, 48.162271

178
163
192
166
بهاره بهنود

بهاره بهنود، تحصیلات خود را در مقطع کارشناسی در رشته مهندسی شهرسازی و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته طراحی شهری گذراندم. از کودکی علاقه بسیاری به سفر کردن و دیدن مکانهای تاریخی و طبیعت گردی در سراسر ایران عزیز که همواره مناظری متحیر کننده دارد، داشتم. همین سبب شد تا در راستای تحقق آرزوهای کودکی ام به طبیعت گردی و حفظ محیط زیست بپردازم و اکنون این موضوع جزو لاینفک زندگی ام شده است. در این مسیر با تیم توانمند ایران نگری آشنا شدم و این سرآغاز زندگی حرفه ای من در معرفی و شناخت جای جای ایرانمان گردید.

جاذبه های گردشگری مشابه

  • استان زنجان
  • زنجان
  • استان همدان
  • همدان
  • استان چهارمحال و بختیاری
  • کوهرنگ
  • استان همدان
  • کبودر آهنگ

دیدگاه ها

آقا من 3 بار این غار رو دیدم. هر بار وضعیتش داشت بدتر میشد. باورم نمیشد تو غار آشغال ریخته بودن. نکنید این کار رو دوستان. یه کم احترام بذارید به طبیعت و گردشگر واقعی باشید