نظریه پردازان مرمت

نظریات مختلف در باب مرمت را باید در نیمه دوم قرن هجدهم میلادی جستجو کرد. زمانی که اولین سنگ بنای دانش و نقد معماری با هم کار گذاشته شدند. بحث و انتقاد درباره سبک‌ها و معیارهای هنری با استفاده از تحرک اجتماعی و اندیشمندان، هر روز بیشتر گسترش می‌یافت. در این دوره، نوشته‌ها و بررسی‌های تحلیلی روی بناهای کلاسیک بیشتر می شد.
114
یکشنبه 15:15:02 1398/5/27
افزودن اصلاحیه برای این محتوا

    همان طور که در مقاله تاریخچه مرمت در جهان در ایران‌نگری گفته شد، نظریات مختلف در باب مرمت را باید در نیمه دوم قرن هجدهم میلادی جستجو کرد. زمانی که اولین سنگ بنای دانش و نقد معماری با هم کار گذاشته شدند. بحث و انتقاد درباره سبک‌ها و معیارهای هنری با استفاده از تحرک اجتماعی و اندیشمندان، هر روز بیشتر گسترش می‌یافت. در این دوره، نوشته‌ها و بررسی‌های تحلیلی روی بناهای کلاسیک بیشتر می شد. از این رو نظریات در این زمینه بسیار مهم و حایز اهمیت هستند و به همین دلیل باید به بررسی نظریه های این نظریه پردازان پرداخته شود.

    از میان نظریه پردازان این دوره پنج تن هستند که تحرک فکری بیشتری ارایه می دهند که ‌ویولت لودوک فرانسوی، جان راسکین انگلیسی، لوکا بلترامی ایتالیایی، کامیلو سیت اتریشی و کامیلو بو یی تو ایتالیایی را می توان نام برد. برای مطالعه مقاله نظریه پردازان مرمت با ایران نگری همراه باشید.

    یوهان یواخیم وینکِلمن (1717 - 1768)

    وینکلمن آلمانی در راس نظریه‌پردازان و تاریخ‌نویسان معماری کلاسیک «سبک اصالت» قرار گرفته است. نظریات وینکلمن به عنوان بهترین منتقد معماری قرن هجدهم میلادی هیچ گاه به صورت مستقیم در امر مرمت و معماری دخالت نداشته است، اما در زیر ساخت‌های فکری که بر پایه تحلیل است تاثیر به سزایی گذاشته است. در این برهه زمانی که باستان شناسی، معماری، نقد هنر و تاریخ نگاری به عنوان دانش مطرح می‌شوند و از یکدیگر تمیز داده شده‌اند و به تدریج، بر حسب این که کاربرد آن ها در کدام نقطه از سطح زمین است، نظریات او زمینه‌هایی را به مطالعه، طرح و اجرای خود اختصاص داده است.

    اوژن ویولت لودوک (1814 - 1879)

    اوژن ویولت لودوک معمار و نظریه پرداز فرانسوی بود که احیاگر معماری سبک گوتیک نیز می‌باشد. تعریف سبک از دستاوردهای وی می‌باشد. لودوک به «مرمت سبکی» یعنی یافتن روح و خصوصیات اثر هنری معتقد است. دستورالعمل های لودوک در زمینه باز زنده سازی بناهای تاریخی به این شکل می‌باشد:

    • وحدت، خلوص و یکپارچه بودن در بنا باید رعایت شود.
    • در صورت تخریب بنا توسط عوامل طبیعی، مرمتگر باید بنا را به شکل اولیه خود بازسازی کند.
    • در صورت دخالت در کالبد بنا، مرمتگر و یا معمار باید خود را به جای سازنده اصلی اثر بگذارد و اصالت را در توجه قرار دهد.

    لودوک در مورد بناهای تاریخی یونان می نویسد:

    بناهایی که روی تخته سنگ‌ها ساخته شده است و عوامل اصلی سازه عبارتند از پایه سنگی و تیر افقی روی پایه و یا ستون. در این بناها از طاق استفاده نمی شود تا سازه مخفی نشود. ساختمان و اسکلت هر اثر رابطه مستقیم با فرم آن دارد.

    جان راسکین (1819 - 1900)

    یکی از تاثیرگزارترین و مهمترین نظریه‌پردازان انگلیسی در باب هنر و مرمت است. نظریات او تاثیر به سزایی بر روی هنرمندانی همچون موریس، کاندیسکی، رایت و... گذاشته است. اولین اصل مهم در نظریات جان راسکین کمترین دخالت ممکن در بناهای تاریخی به خاطر حفظ ارزش‌های موجود در بناها و محوطه‌های تاریخی است. در عقاید او طبیعت‌گرایی و اصل‌گرایی مشاهده می شود و در نوشته‌های او در کتاب‌هایش به جمله زیر برمی‌خوریم:

    ما حق قانونی دست بردن در آثار هنری را نداریم، مردگان مالک اصلی این بناها هستند و باید مالک حق خود باشند و ما حق از بین بردن آثار آن ها را نداریم. مگر نه اینکه ما حقوق خود را از تصرف دیگران حفظ می نماییم. پس همین مسولیت را در مورد حقوق و آثار دیگران نیز باید احساس نماییم.

    با توجه به آن چه درباره جان راسکین گفته شد او مرمت را  وسیله‌ای برای توجه، نگهداری و حفظ آثار هنری دانسته است و نه دخالت های بی‌جا و نامناسب تحت عنوان مرمت. از اصول جان راسکین به موارد زیر می‌توان اشاره کرد.

    • اصل و اعتبار: آثار گذشتگان تنها برای یک نسل نبوده و مبتنی بر اصل جاودانگی است. ولی انسان معاصر به تنها چیزی که نمی اندیشد اصالت و جاودانگی است. همچنین ساخت بناها با عناصری که استحکام کمتری دارد، مانند خشت، دارای ارزش بیشتری می‌باشند، زیرا در معرض آسیب جدی‌تری هستند، نسبت به بناهایی که از جنس سنگ و آجر هستند و دارای مقاومت و ماندگاری بیشتر هستند.
    • عدم دخالت: آن چه در طول تاریخ ساخته شده است، میراثی است که از گذشتگان به ما به ارث رسیده است و این وظیفه ماست که آن را به آیندگان تحویل دهیم. هر نسلی فقط نسبت به آن چه در دوره تاریخ خود ساخته می‌شود حق اظهار نظر دارد.
    • مرمت آیینی: مرمتی که همیشه انجام می‌شود و همواره زنده است.

    کامیلو بو یی تو (1836 - 1914)

    کامیلو بو یی تو ایتالیایی بیشتر به عنوان شخصیت فرهنگی و هنری شناخته می شود. وی به روح بخشیدن و بازگرداندن فعالیت به بناهای تاریخی علاقه داشت. از نظر وی بناهای تاریخی همیشه باید زنده و فعال باشد و می توان او را اولین نظریه پرداز و پایه گذار مرمت شهری دانست. تفکر وی در زمینه باز زنده سازی به شکل گیری اولین منشور معماری تبدیل شد. او از اولین نظریه‌پردازان بود که تفکر جدید مرمت شهری را در قرن 20 پایه گذاری کرد. با توجه به نظریات مرمتی کامیلو می‌توان دریافت که، هدف از مداخله در بناها و مجموعه‌های تاریخی بهبود کارکرد کالبدی بناها است. کنگره آتن که در سال 1931 تبدیل به اولین بیانه جهانی مرمت شد، تحت تاثیر تفکرات کامیلو بوده است.

    کامیلو سیت (1843 - 1903)

    کامیلو سیت اتریشی یکی از معماران و مورخان هنر بود. یکی از دستاورد های وی در زمینه معماری و شهرسازی تدوین آیین نامه شهرسازی در اروپا بود که تاثیر زیادی در زمینه شهرسازی و معماری داشت. در کتاب خود فضاهای شهری را یکی از دغدغه های خود نام برد. وی به زیبایی هایی که در معماری شهری قرون وسطی و رنسانس بود توجه ویژه ای داشت و این امر باعث توجه وی به بافت تاریخی شد. برای شناخت تفکر وی بهتر است که به محیط فرهنگی و روابط وقایع تاریخی در رابط با تجارب شهرسازی در شرایط تحول آن دوره اروپا جستجو کرد. تفکرات مرمتی وی را می توان در این موارد خلاصه کرد.

    • ارزش هر بنا به محیط آن بستگی دارد.
    • ارزش هر بنا با بناهای اطراف آن تعریف می شود.
    • میادین و فضاهای عمومی شهرهای قدیمی یکی از ویژگی مهم هر بافت به حساب می آیند.

    لوکا بلترامی (1854 - 1933)

    «مرمت تاریخی» روش پیشنهادی لوکا بلترامی ایتالیایی بود که در این روش اسناد، مدارک و شواهد تاریخی به منظور برگشت دادن شکل بنا به صورت اولیه آن، بعد از تخریب بناها در اثر جنگ، زلزله و پس از گذشت زمان و تاثیرهای ناشی از فرسودگی در بنا و... مبدا بررسی و یکی از شرایط اتخاذ هر تصمیم به شمار می‌آید. شکل‌گیری مجدد بنا نیز به طور دقیق با پیروی از نقشه‌های به دست آمده باید بازسازی و مرمت شود، یعنی برابر با شکل و ترکیب اولیه بنا.

    یکی از کارهایی که وی در زمینه مرمت انجام داد روش مرمت تاریخی و اهمیت به موجودیت مدارک جهت مداخله در بناها تاریخی بود.

    اگر فقط بخواهیم وی را توسعه دهنده تفکر در ترویج مرمت و اصالت گرایی به بناهای مرمتی بدانیم، کمی ناقص و اغراق آمیز است. زیرا که نمی‌توان منکر تخریب نقاط حساس شهر توسط لوکا بلترامی، برای به وجود آوردن میدان دید و جلوه بیشتر نماها در بناهای مهم‌تر شد که این کار وی باعث بروز انتقادات و مخالفت‌های بسیاری شد.

    گستاو جوانونی (1873 - 1947)

    گستاو جوانونی ایتالیایی در سال 1925 ریاست کمیته حفظ آثار هنری و باستانی ایتالیا را به عهده داشت. در این دوره دستورات و قوانینی را در حوزه مرمت تدوین نمود که بعدها در کنفرانس آتن تصویب و در دنیا منتشر گردید. با توجه به نظریات جوانونی نباید در کنار یک بنای تاریخی یک ساختمان مدرن بسازیم، زیرا با این کار به اصالت بنا خیانت کرده ایم.

    پنج اصل مهم و کاربردی جوانونی عبارتند از:

    1. محکم‌کاری
    2. دوباره چینی یا آناستیلوز
    3. آزاد سازی
    4. تکمیل کردن
    5. نوآوری

    چزاره براندی (1906 - 1988)

    چرازه براندی مرمت‌گر و معمار و توریستن معروف ایتالیایی است. که نظریات وی را در کتاب‌هایی با نام‌های، تیوری مرمت 1963، ساختمان و معماری 1957، بودامی خنده 1973 و تیوری عمومی انقاد 1974 می‌توان جستجو کرد. وی اعتقاد داشت که مرمت باید قابل برگشت باشد و به حفظ حریم (حرمت) بناهای تاریخی و محوطه اصرار زیادی داشت. سرچشمه افکار براندی را می توان در هایدگر و آلویس ریگل جستجو کرد. او یکی از نظریه پردازانی است که اندیشه‌های وی به صورت مستقیم در امر مرمت به کار برده شده است و تاثیر به سزایی در مرمت مدرن داشته است.

    جدول بررسی نظریه پردازان مهم مرمت

    نام نظریه پرداز

    دوره

    کشور

    نظریات

    تالیفات

    فرانچسکو میلیتزیا

    قرن 18

    ایتالیا

    - معماری هنری است که داری ابتکار است.

    - معماری شامل موارد زیبایی شناسی، ایستایی و توافق است.

    - تزینات در معماری اجراییات است که هنر را از جز به کل ارجاع میدهد.

     

    یوهان وینکلمن

    قرن 18

    آلمان

    - مرمت باید بر اساس شواهد و مدارک تاریخی، مکتوبات تاریخی انجام شود.

    - تاریخ هنر باستان

    جوانی کازانوا

    قرن 18

    ایتالیا

    - مرمت کنندگان از بین می روند و تنها مرمت باقی می ماند و تنها در صورتی مرمت قابل قبول است که به روش مرمت سبک شناسی انجام شود.

     

     

    لودویک ویته

    قرن 18

    فرانسه

    - کار مرمت باید با کار اصلی ادغام شود.

    - مرمت امری‌ست علمی.

    - عدم استفاده از قرینه‌سازی.

    - تاریخ کهن شهرهای فرانسه

    جان راسکین

    قرن 19

    انگلستان

    - رعایت اصل طبیعت گرایی

    - بنای تاریخی یک سند تاریخی است که کمترین دخالت باید بر روی آن انجام شود

    - رعایت اصل اصالت در بنا (گذر زمان بر بنا زیباست)

    - گذشتگان صاحبان اصلی اثر هستند

    - ما حق دخالت در امر گذشتگان نداریم

    -هفت مشعل معماری

    -نقاشان مدرن

    سنگ ونیز

     

    اوژن ویولت لودوک

    قرن 19

    فرانسه

    - دخالت و مرمت باید به گونه‌ای انجام شود که فرض بر این بوده که روزی چنین شکلی داشته است.

    - توجه به معماری گوتیک

    - توجه به سبک در معماری و مرمت

    - تکمیل قسمت ناقص اثر

    - لغت نامه معماری فرانسه

    کاملیو سیت

    قرن 19

    اتریش

    - مهمترین عامل در بناهای تاریخی محیط اطراف آن است.

    - میادین و فضاهای عمومی از مهمترین فضاهای شهری هستند.

    - جداسازی بناهای تاریخی از اطراف از هویت آن می‌کاهد.

    - هنر بناهای شهر

    - برنامه ریزی شهری با توجه به اصول هنری

    - برنامه‌ریزی شهری مدرن

    آلویس‌ریگل

    قرن 19

    اتریش

    ارزش های موجود در بنا را به 3 دسته تقسیم می‌کنند.

    1- ارزش‌های یادبودی.  2- ارزش‌های امروزی. 3- حداقل مداخله در مرمت.

     

    لوکا بلترامی

    قرن 19 

    ایتالیا

    - استناد به مدارک و شواهد برای بازگرداندن بنا به شکل اولیه

    - تخریب نقاط حساس شهر برای میدان دید بهتر

     

     

    کامیلو بو یی تو

    قرن 19 

    ایتالیا

    - اشاره به اصل باززنده سازی

    - مرمت را به سه دسته تقسیم کرد

    1-مرمت باستان‌شناسی. 2- مرمت نظری. 3-مرمت معمارانه.

     

    گستاو جوانونی

    قرن 19

    ایتالیا

    - ما حق ساخت بنای جدید در کنار بنای باستانی نداریم

    - می‌توانیم قسمت تخریب شده در بنای تاریخی تکمیل کنیم.

    - مرمت را به 5 دسته تقسیم کرد:

    1- محکم‌کاری. 2-دوباره چینی یا آناستیلوز. 3-آزاد سازی. 4-تکمیل کردن. 5-نوآوری.

     

    چزاره براندی

    قرن 20

    ایتالیا

    - اثبات اثر هنری از طریق بحث

    - مرمت باید قابل بازگشت باشد

    - دوباره سازی و دوخت و دوز در اثر هنری

    - دخالت به عنوان مرمت در اثر هنری

    -مرمت یعنی توجه و دخالت بر روی اثر هنری

    -مخالفت با روش مرمت باستان‌شناسانه

    - بودا می‌خندد

    - تیوری مرمت

    - تیوری عمودی انتقاد

    - ساختمان و معماری

    رناتو بونلی

    قرن 20

    ایتالیا

    - تاکید بر ارزش‌های زیبایی شناسانه

    - مرمت روندی انتقادی و سپس اقدامی خلاقانه

    اصول و روش‌های مرمت ابنیه

    جولیو کارلو آراگان

    قرن 20

    ایتالیا

    - نظرات وی باعث تیوری مرمت معماری شد

    - مرمت بیشتر از استعداد هنری به صلاحیت تکنیکی تاریخی با حساسیت دقیق احتیاج دارد

    - مرمت محافظه کارانه: به استحکام مواد کارهای هنری تقدم داده می‌شود.

     

    کلام آخر

    نظریه پردازان در این دوره بسیار حایز اهمیت هستند زیرا که با تفکرات جامعه قبلی خود به مبارزه پرداخته و نظریات جدیدی را در ذهن و تفکر هنرمندان جامعه خود جای داده اند. البته تعداد نظریه پردازان در حوزه مرمت زیاد است ولی می توان از افرادی که در این مقاله به آن ها اشاره شد به عنوان تاثیرگذارترین ها یاد کرد.

    به اشتراک بگذارید

    پریسا همایونی هستم، فوق لیسانس پژوهش هنر و لیسانس مرمت بناهای تاریخی. در راستای تحصیل در پژوهش هنر، علاقمند به مقاله نویسی و پژوهش در زمینه تخصصی مرمت شدم. پس از آشنایی با ایران نگری که پیشنهاد پژوهش و تحقیق بیشتر به منظور شناساندن این حوزه به اعم مردم را به من داد، تصمیم گرفتم برای آشنایی بیشتر افراد با حوزه مرمت بناهای تاریخی تلاش و با ایران نگری همکاری کنم.

    نظریه پردازان مرمت نظریه پردازان مرمت - 2019-08-21 02:08:15 نظریات مختلف در باب مرمت را باید در نیمه دوم قرن هجدهم میلادی جستجو کرد. زمانی که اولین سنگ بنای دانش و نقد معماری با هم کار گذاشته شدند. بحث و انتقاد درباره سبک‌ها و معیارهای هنری با استفاده از تحرک اجتماعی و اندیشمندان، هر روز بیشتر گسترش می‌یافت. در این دوره، نوشته‌ها و بررسی‌های تحلیلی روی بناهای کلاسیک بیشتر می شد.
    ایران نگری

    دیدگاه ها

    هنوز دیدگاهی برای این محتوا درج نشده است. با درج دیدگاه خود، اولین نفر باشید!

    افزودن دیدگاه