مسجد جامع همدان

مسجد جامع همدان از کهن‌ترین مساجد همدان است. بر اساس مشخصات معماری و کتیبه‌های موجود آن این مسجد مربوط به دوره قاجاریه بوده است. تاریخ شروع ساخت آن در قطار بندی جلوی ایوان بزرگ 1253 هجری قمری ثبت‌شده که همزمان با حکومت فتحعلی شاه قاجاراست.
106
دوشنبه 12:30:20 1398/2/23
افزودن اصلاحیه برای این محتوا

    مکان نگری کارگاه صنایع دستی مکان محتوای فعلی شما اینجا هستید

    نام‌های دیگر مکان

    • مسجد جامع عتيق
    • مسجد اعظم

    موقعیت جغرافیایی مسجد جامع همدان

    مسجد جامع همدان در مرکزی ترین نقطه همدان و نزدیکی میدان امام و ابتدای خیابان اکباتان قرار دارد. این مسجد قدیمی در قسمت غربی و در محدوده‌های راسته‌بازارهای شهر واقع‌شده است.

    سیر تاریخی و فرهنگی

    مسجد جامع همدان از کهن‌ترین مساجد همدان است. بر اساس مشخصات معماری و کتیبه‌های موجود آن این مسجد مربوط به دوره قاجاریه بوده است. تاریخ شروع ساخت آن در قطار بندی جلوی ایوان بزرگ 1253 هجری قمری ثبت‌شده که همزمان با حکومت فتحعلی شاه قاجاراست.

    اما در اسناد و منابع تاریخی دیگر تاریخ بنای اولیه مسجد جامع همدان قرون اولیه اسلام درج‌شده است. یکی از قدیمی‌ترین منابع که از این مسجد جامع ذکری به میان آورده مربوط به یکی از مورخان قرن سوم هجری بنام مقدسی است که این‌گونه می‌نویسد:” آن شهر (همدان) سه رديف بازار داشته که مسجد جامع دریکی از آن‌ها بوده و ساختماني کهن دارد."

    این مسجد ابتدا تنها از یک شبستان تشکیل‌شده بود که در طول تاریخ فضاهای متنوع دیگری متناسب با رشد بازار و جوامع شهری به آن اضافه شدقدیمی‌ترین قسمت فعلی این مسجد جبهه‌ جنوبی آن است و بیشترین تغیر و تحولات کالبدی این بنا هم مربوط به دوران صفوی قاجار و پهلوی استورودی اصلی این مسجد در ابتدا در ضلع غربی و به‌طرف بازار بوده که با توجه به ساخت‌وسازهای جدید این ورودی به ضلع شمالی انتقال یافته است.

    معماری مسجد جامع همدان

    بنای فعلی مسجد از یک صحن مستطیل شکل در وسط و سه ایوان در ضلع‌های شمالی جنوبی و شرقی و چندین شبستان و حجره و 6 مناره و گنبد و گنبد خانه تشکیل شده است.

    این مسجد سه در ورودى دارد که شامل ورودى نوساز سمت خیابان اکباتان در ظلم جنوب شرقی، ورودى قدیمى با دالان طاق دار در ضلع شرقى صحنو ورودى قدیمى با دالان هشتى مقرنس‌کارى شده در ضلع غربى صحن است.

    صحن مسجد با ابعاد 40 در24 متر دارای حوض بزرگی در وسط است و سطح صحن هم 2 متر پایین‌تر از کوچه‌های اطراف است که با سنگ‌ فرش شده و طاق‌نماهایی کم‌عمق نیز در ضلع جنوبی صحن وجود داردایوان اصلى در ضلع جنوبی صحن به عرض 14 و عمق 7 متر است که دارای پوششی طاقی است. بر بالای این ایوان در دو ضلع شرقى و شمالى دو مناره کوتاه و قطور ساخته‌شده که دارای تزيينات معقلی است.

    در پشت ایوان یک فضای گنبد دار به ابعاد 14*14 متر واقع‌شده که همراه ایوان هسته اولی و قدیمی مسجد را تشکیل می‌دهد و در ضلع جنوبی آن نیز یک محراب وجود دارد. گنبد این بنا نیز دو پوسته بوده که ازنظر تناسبات معماری شایان توجه است. خیز گنبد نسبتا کشیده و ارتفاع آن تا کف شبستان 14 متر استگنبد خانه مسجد نیز از طریق درگاه‌های اطراف به شبستان‌های ستون‌دار راه پيدا می‌کند.

    اين مسجد دارای شبستان‌های متعددی بوده كه در هر چهار جهت آن قرارگرفته که شبستان شمالي آن از دیگر شبستان‌ها بزرگ‌تر است واز قرن هشتم به بعد آن را شبستان حمدالله مستوفی می نامند. شبستان گنبد داری با پوشش طاق چشمه در ضلع غربی بنا واقع‌شده که این شبستان دارای 5 فرش‌انداز (ناو) با 32 ستون در جهت شمالی – جنوبی (چهار ردیف هشت‌تایی) در اطراف است که فاصله این ستون‌ها از یکدیگر 4 متر و ارتفاع آن‌ها 5/2 متراست.

    در جبهه‌ غربی حیاط و مجاور شبستان فوق‌الذکر شبستان کوچک کم ارتفاع دیگری با پوشش چشمه طاق وجود دارد که روی 8 ستون سنگی استوانه‌ای و 11 پایه آجری قرارگرفته که دارای محرابی با تزيينات مقرنس گچی استایوان و شبستان ستون‌دار دیگری در دوره اخیر در مقابل ایوان جنوبی در سمت دیگر صحن با پوششی مسطح ساخته شد که بر فراز قسمت میانی آن دو مناره با تزیینات کاشی‌کاری به آن اضافه گردیده است.

    ارزش‌های خاص مسجد جامع همدان

    در طی کاوش‌های باستان شناسان لایه‌های تاریخی از شهر دوره‌ اشکانی که حدود آن تا این محدوده از شهر ادامه داشته کشف‌شده است و مسجد نیز بر روی شالوده‌ یک بنای قدیمی مربوط به همین دوران ساخته‌شده است. معماری زیبا و قدمت این مسجد که با توجه به معماری خاص همدان در مرکز شهر و در مجموعه راسته بازار های همدان قرار دارد به این مسجد ارزش دو چندان بخشیده است.

    امکانات تفریحی و رفاهی اطراف مسجد جامع همدان

    یا توجه به قرار گیری این مسجد در مرکز شهر نقاط تفریحی و گردشگری زیادی در انزدیکی آن وجود دارد و امکانات خوبی برای مسافران فراهم کرده‌اند. بازارچه خرید، بازار، هتل و رستوران و... از امکانات نزدیک به این مکان است

    پیشنهاد برای دیدن مسجد جامع همدان

    در تمامی روزهای هفته و در تمام اوقات روز می توانید از این مسجد کهن دیدن نمایید. پیشنهاد دیگر ما بازدید از بازارچه‌های قدیمی و کاروانسراهایی هست که در همان محدوده  قرار دارند و بازدید از آنها خاطرات خوشی را برای شما رقم می زند.

    تاریخ ثبت ملی : 1375/03/26 شماره ثبت ملی : 1733
    آدرس مسجد جامع همدان : استان همدان- همدان- میدان امام- خیابان اکباتان

    مکان های نزدیک نگری

    مکان نگری کارگاه صنایع دستی مکان محتوای فعلی شما اینجا هستید

    been_there_flag 0 want_to_go_there_flag 0 i_suggest_to_visit_flag 0

    به اشتراک بگذارید

    فرناز قوام پور هستم و در دانشگاه رشته معماری را گذرانده ام. با توجه به علاقه شخصی به سفر، تاریخ و فرهنگ ایران با پروژه ایران نگری همکاری می کنم. خواندن و نوشتن در مورد ایران و مکان های دیدنی تاریخی و فرهنگی و طبیعی همیشه برایم جالب بوده و اینجا خوانده و دانسته های خود را با شما به اشتراک می گذارم.

    مسجد جامع همدان مسجد جامع همدان - 2019-05-13 12:30:20 مسجد جامع همدان از کهن‌ترین مساجد همدان است. بر اساس مشخصات معماری و کتیبه‌های موجود آن این مسجد مربوط به دوره قاجاریه بوده است. تاریخ شروع ساخت آن در قطار بندی جلوی ایوان بزرگ 1253 هجری قمری ثبت‌شده که همزمان با حکومت فتحعلی شاه قاجاراست.
    ایران نگری

    مکان های مشابه نگری

    مسجد جامع عتیق

    مسجد جامع عتیق

    مسجد مجتهد

    مسجد مجتهد

    مسجد گلشن

    مسجد گلشن

    مسجد شیخ لطف الله

    مسجد شیخ لطف الله

    دیدگاه ها

    هنوز دیدگاهی برای این محتوا درج نشده است. با درج دیدگاه خود، اولین نفر باشید!

    افزودن دیدگاه