facebook instagram telegram aparat twitter.png

به شبکه‌های اجتماعی ایران نگری بپیوندید

سفر نگری

همدان را بشناسیم و بشناسانیم

بازار همدان سنتی‌ترین جای دیدنی همدان

نویسنده بازدید ایجاد شده به روز رسانی
185
پنجشنبه 09:51:37 1398/2/19
چهارشنبه 12:33:43 1398/11/30
افزودن اصلاحیه برای این محتوا

    مدت زمان تقریبی خواندن: 6 دقیقه

    نمایش در نقشه‌ی گوگل

    مکان کارگاه صنایع دستی خوردنی محتوای فعلی خدمات شهری شما اینجا هستید

    مناسب برای

    مناسب برای معلولین مناسب برای کودکان مناسب برای بزرگسالان مناسب برای سالمندان

    مناسب برای معلولین

    مدت زمان بازدید 0/5 تا 3 ساعت

    بهترین فصل

    بهار تابستان پاییز زمستان

    بازدید دارد

    address

    استان همدان- همدان- شمال میدان امام خمینی (ره)

    نام های دیگر مکان

    • بازار سنتی همدان

    موقعیت جغرافیایی بازار همدان

    موقعیت و جهت قرارگیری راسته‌‌ی بازار همدان در مرکزی‌ترین نقطه‌ی شهر و اطراف میدان مرکزی شهر و بخش پرجمعیت شهر قرار دارد. ازین رو راسته‌ها معمولا گرداگرد میدان اصلی شهر و در خیابان‌های شهدا، اکباتان و تا انتهای ضلع شرقی خیابان باباطاهر قرار گرفته‌ است.

    سیر تاریخی و فرهنگی بازار همدان

    بازار به‌ عنوان یکی از تاثیرگذارترین ارکان شهر بر تحولات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در کل ادوار مطرح بوده و هست. این بازار بود که به‌عنوان مهم‌ترین مفصل شهری افراد مختلف از محلات گوناگون و نژادهای متفاوت را در کنار هم گرد می‌آورد و نمودی از وحدت و یکپارچگی مردم شهر می‌گردید.

    با افتتاح خطوط راه‌آهن، بين پايتخت و بنادر شمالی و جنوبی کشور، همدان اهميت تجاری خود را از دست داد و بازار بزرگ همدان نيز به اين خاطر و بعدها به دلیل تحولات اجتماعی و اقتصادی کشور، رونق خود را از دست داده و به تدريج بناهای آن ويران يا دچار دخل و تصرف و ساخت و ساز شد.

    بازار همدان به دلیل قرار گرفتن در مسير يکی از شاخه‌های اصلی جاده‌ی ابريشم و مسیر راه‌های ارتباطی شهرهای غربی و وجود زایران انبوهی که از میانه و مناطق دوردست جهت زیارت مکان‌های مذهبی در همدان توقف می‌نمودند از اهمیت خاص اقتصادی و جغرافیایی بر خوردار بوده است و به دلیل وجود مغازه‌های تجاری بسیار و پر رونق به انبار ایران شهرت داشته است. با افتتاح خطوط راه‌آهن، بين پايتخت و بنادر شمالی و جنوبی کشور، همدان اهميت تجاری خود را از دست داد و بازار بزرگ همدان نيز به اين خاطر و بعدها به دلیل تحولات اجتماعی و اقتصادی کشور، رونق خود را از دست داده و به تدريج بناهای آن ويران يا دچار دخل و تصرف و ساخت و ساز شد.

    بازارهای سنتی همدان که پس از سال‌ها همچنان ارزش خود را برای شهروندان همدان حفظ کرده‌ و تا امروز محل تامین مایحتاج مردم همدان بوده است، مربوط به عصر قاجاریه استاین بازارها از چند راسته در کنار هم که در هسته‌ی مرکزی شهر قرار گرفته‌اند، تشکیل‌شده است. این بازار از راسته‌ی بازارهای مختلفی تشکیل شده است که هر یک مربوط به عرضه‌ی یک نوع کالا بوده است. بعضی از بازارها مانند کاروانسراها شامل حجره‌های مختلف و در طبقات متعدد بوده و به عنوان دفتر تجارت‌خانه و انبار مورد استفاده قرار می‌گرفته و در تملک اشخاص ثروتمند بوده که با اجاره و فروش حجره‌ها درآمد بسیاری را برای صاحب خود فراهم می‌کرده است. تعداد کاروانسراهای بازار همدان بالغ بر 120 واحد بوده است که دو برابر تعداد کاروانسراهای شهر اصفهان؛ یکی از پایتخت‌های دوران صفویه است.

    معماری بازار همدان

    مجموعه‌ی کنونی بازار همدان از 38 بازار و راسته‌ی بازار و 26 سرا و کاروانسرا تشکیل شده است که دارای ورودی‌های مختلفی است. مهم‌ترین ورودی آن از جبهه‌ی شمالی مسجد جامع همدان است که از ورودی آن آغاز و تا شعاع 500 متری در جهت شمال و شمال شرق ادامه‌ دارد

    راسته‌هاى بازار همدان عبارت‌اند از:

    • زرگرها
    • صندوق‌سازها
    • مسجد جامع
    • چلنگرها
    • قصاب‌ها
    • قنادها
    • مسگرها
    • شيشه‌فروش‌ها
    • قبله
    • پيامبر
    • نخود بريزها
    • حلبى‌سازها
    • صحاف‌خانه
    • علاقبندها
    • کفش‌دوزها
    • کفش‌دوزهاى بزرگ
    • موتاب‌‌خانه
    • حسين‌خانى
    • حاج‌فضل‌‌اللّه
    • گلشن
    • دباغخانه
    • آهک‌فروش‌ها
    • حلاج‌ها
    • سمسارخانه
    • شاه‌زاده حسين
    • کهنه‌فروش‌ها
    • کاه‌فروش‌ها
    • سرپل گذر 

    هر راسته به صنف و حرفه‌اى خاص تعلق دارد. راسته‌ها معمولا با نوع جنسی که در آن خریدوفروش می‌شود، مانند میوه و تره‌بار، کفش‌دوز خانه، چرم‌دوزها و... نام‌گذاری می‌شوند. همچنین بعضی از بازارها تحت عنوان موقعیت قرارگیری یا به اسم بانی آن نام‌گذاری شده‌اند. مانند راسته‌ی قاشق‌تراش‌ها، بازار حسین‌خانی، کاروانسرای شریفیه و سرای میرزا کاظم. یکی دیگر از مهم‌ترین راسته‌ها، راسته‌ی نخود بریزهاست که ساختار سنتی ندارد و در کنار راسته‌ی میوه و تره‌بار واقع‌شده که فاقد سرپوش و سقف است. از مجموعه‌ی راسته بازارها از جمله راسته بازارهای مسجد جامع، قصاب‌ها، قنادها، نخود بريزها، کفش‌دوزها، حلاج ‌خانه، سمسارخانه تعدادی مسقف‌اند. بعد از گذر از خیابان باباطاهر به بازار فرش‌فروشان که از دو راسته‌ی عمود بر هم تشکیل‌شده و تقاطعی به وجود آورده‌اند و سقف آن از رسمی بندی گنبدی آجری با رسمی بندی منظم آن را تزیین کرده‌اند می‌رسید.

    بزرگترين راسته‌ی بازار، سرای گلشن و زيباترين و در عين حال سالم‌ترین سراها، سرای ميرزا کاظم است که هر دو مربوط به عصر صفویه هستند.

    در ضلع غربی چهارسوق تیمچه‌ی کاشی‌ها واقع‌شده است که دارای 14 دهنه‌ حجره است و مختص فرش است. طبقه‌ی اول مثل همه‌ تیمچه‌ها به خرید و فروش و طبقه‌ی دوم به ترمیم و رفوی فرش اختصاص داردمصالح ساخت آن از آجر، گچ و آهک است و سقف آن به‌صورت طاق‌های جناغی است و دریچه‌ها به‌منظور تامین نور و هوا به کار رفته استدر مقابل آن کاروانسرای میرزا کاظم قرار گرفته است که کسبه‌ی آن نیز به کار خرید و فروش فرش اشتغال دارند.

    ارتفاع هر راسته با توجه به این که سقف آن باز یا بسته باشد و با توجه به نوع پوشش سقف آن متغیر است. لذا راسته‌هایی که بدون سقف هستند ارتفاعی برابر با ارتفاع حجره‌ها و ساختمان‌های اطراف دارند. در راسته‌هایی که از سقف‌های ضربی و طاقی به همراه کاربندی ساخته‌شده‌اند ارتفاع تقریبا کوتاه و سر تا سری در نظر گرفته‌شده‌اند. با توجه به اقلیم سرد همدان سقف‌ها به‌صورت گنبدی و عرقچین برای حبس انرژی ساخته شده‌اند. 

    عرض هر راسته با توجه به این که اتومبیل در آن راه ندارد و محلی برای تردد و گشت‌وگذار مردم پیاده است و با توجه به این که حمل‌ونقل اجناس به تیمچه‌ها و حجره‌ها توسط چرخ انجام می‌گرفته است، کم است. با این حال این عرض با توجه به عملکرد راسته و نوع جنس مورد نظر در هر راسته، بسته به نیاز آن‌ها متفاوت استدر راسته‌هایی چون بازار پارچه‌فروش‌ها، نخود بریزها، کفاش‌خانه و چرم‌دوزخانه این عرض بین 2/5 تا 5 متر متغیر است و در بازار فرش‌فروش‌ها به علت نیاز به پهن کردن فرش جلوی حجره‌ها و همچنین حمل و نقل فرش‌ها توسط چرخ‌ها این عرض بیشتر در نظر گرفته شده است.

    تمامی بازارهای همدان در حول و محور مسجد جامع ساخته شده‌اند که محل اقامه‌ی نماز ظهر تجار این بازار بوده است و برای قسمت‌های دورتر هم مساجد دیگری مانند مسجد پیغمبر در راسته‌ی پیغمبر و سر نمازگاه و ابتدای گندمی‌ها، مسجد آقای آخوند در انتهای راسته‌ی گندمی‌ها وجود دارد.

    پیشنهاد برای دیدن بازار همدان

    با توجه به قرار گیری بازار همدان در مرکز شهر، دسترسی به امکانات رفاهی به سادگی امکان پذیر است. سفره‌خانه‌های سنتی، مسجد جامع و هتل‌ها و میهمان‌پذیرهای متعددی در نزدیکی این محل قرار گرفته است. دیدار از بازار قدیمی همدان به همراه قدم زدن و خرید صنایع‌دستی همدان در میان راسته‌های قدیمی همواره برای گردشگران جذاب بوده است. ضمن این که می‌توانید از دیگر بناهایی قدیمی که در همان محدوده قرار دارد نیز بازدید نمایید.

    تپه‌ی باستانی هگمتانه در فاصله‌ی کمی در شمال بازار همدان قرار گرفته است. کلیسای گریگوری استفان که قدیمی‌ترین کلیسای شهر همدان است نیز در نزدیکی بازار و در سمت شرق آن قرار دارد. یکی از بزرگترین‌کاروانسراهای قاجاری همدان نیز در چند قدمی بازار و در جنوب آن واثع شده است. کاروانسرای میرزا کاظم و کاروانسرای گلشن تقریبا رو‌به‌روی هم قرار دارند که می‌توانید بعد از قدم زدن در بازار از آن‌ها هم دیدن کنید. اگر از  قدم زدن در بافت تاریخی همدان خسته نشده‌اید مسجد جامع همدان نیز می‌تواند گزینه‌ی بعدی شما برای گشت و گذار در همدان باشد. پس از آن نیز می‌توانید مسیر خود را به سمت میدان مرکزی همدان کج کنید و از زیبایی پیاده‌راه آن لذت ببرید.

    تمام مکان‌های نمایش داده شده در  نقشه‌ی زیر را نیز می‌توانید با 15 دقیقه پیاده‌روی در اطراف بازار همدان بیابید و از آن‌ها نیز دیدن کنید. با ایران نگری بمانید.

    تاریخ ثبت ملی : 1377/03/30 شماره ثبت ملی : 2027
    آدرس بازار همدان : استان همدان- همدان- شمال میدان امام خمینی (ره)

    مکان های نزدیک نگری

    مکان کارگاه صنایع دستی خوردنی محتوای فعلی خدمات شهری شما اینجا هستید

    been_there_flag 0 want_to_go_there_flag 0 i_suggest_to_visit_flag 0

    به اشتراک بگذارید

    بازار همدان بازار همدان - 2020-02-19 12:33:43 بازار به‌ عنوان یکی از تاثیرگذارترین ارکان شهر بر تحولات اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در کل ادوار مطرح بوده و است این بازار بود که به‌عنوان مهم‌ترین مفصل شهری افراد مختلف از محلات گوناگون و نژادهای متفاوت را در کنار هم گرد می‌آورد و نمودی از وحدت و یکپارچگی مردم شهر می‌گردید.
    ایران نگری

    مکان های مشابه نگری

    سرای حاج رضا

    سرای حاج رضا

    124

    بازار سنتی تویسرکان

    بازار سنتی تویسرکان

    63

    سرای وزیر

    سرای وزیر

    بازارچه صنایع دستی در ورودی اصلی کاروانسرای سعدالسلطنه

    188

    بازار ملایر

    بازار ملایر

    49

    اختصاصی ایران نگری برای شما

    سراب فارسبان

    سراب فارسبان

    آمیزه‌ای از کوه و رود و جنگل

    تالاب امامزاده پیرسلمان

    تالاب امامزاده پیرسلمان

    تنها تالاب طبیعی و زنده استان همدان

    تپه باباقاسم

    تپه باباقاسم

    یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های بشر

    کاروانسرای گلشن

    کاروانسرای گلشن

    قدیمی ترین کاروانسرای شهر همدان

    دیدگاه ها

    کاربر مهمان

    کاربر مهمان

    جمعه 15:03:38 1398/12/16

    لینک دیدگاه

    درسته خیلی کم پیش میاد که چیزی از بازارهای سنتی بخریم ولی میشه تو راسته ها قدم زد و جریان زندگی رو دید و لذت برد

    افزودن دیدگاه